HPV چیست؟ + تشخیص و درمان

HPV چیست؟

HPV (Human Papillomavirus) یکی از شایع‌ترین ویروس‌های مقاربتی در دنیا است. این ویروس به‌طور معمول از طریق تماس پوست به پوست منتقل می‌شود و می‌تواند بر روی پوست یا در غشاهای مخاطی بدن (مانند دهانه رحم، واژن، آلت تناسلی، دهان و گلو) تأثیر بگذارد.

HPV بیش از 200 نوع مختلف دارد که برخی از آن‌ها بی‌ضرر هستند، در حالی که برخی می‌توانند باعث تغییرات سلولی شوند که به سرطان منجر می‌شوند. به همین دلیل، HPV می‌تواند تهدیدی جدی برای سلامت عمومی باشد.

انواع HPV و تأثیرات آن‌ها

HPV به دو دسته اصلی تقسیم می‌شود:

HPV کم‌خطر

این نوع ویروس معمولاً باعث ایجاد زگیل‌های تناسلی و زگیل‌های پوستی می‌شود و ارتباطی با سرطان ندارد. بیشتر انواع HPV کم‌خطر به‌طور خود به خود از بدن پاک می‌شوند و درمان خاصی نیاز ندارند. شایع‌ترین انواع HPV کم‌خطر عبارتند از:

• HPV نوع 6: یکی از شایع‌ترین انواع ویروس‌های کم‌خطر است که مسئول بروز زگیل‌های تناسلی و زگیل‌های پوستی می‌باشد.
• HPV نوع 11: مشابه نوع 6، باعث ایجاد زگیل‌های تناسلی می‌شود و ارتباطی با سرطان ندارد.

تأثیرات HPV کم‌خطر:

• زگیل تناسلی: ایجاد برآمدگی‌های کوچک یا برجسته در نواحی تناسلی، مقعد یا دهان.
• زگیل‌های پوستی: به‌طور معمول در نواحی دست‌ها و پاها ظاهر می‌شوند.

HPV پرخطر

این نوع از ویروس‌ها به‌ویژه خطرناک هستند زیرا می‌توانند باعث تغییرات پیش‌سرطانی در سلول‌های دهانه رحم، واژن، مقعد، آلت تناسلی، دهان و گلو شوند. در صورتی که این تغییرات درمان نشوند، ممکن است به سرطان تبدیل شوند.

انواع مهم HPV پرخطر:

• HPV نوع 16: یکی از شایع‌ترین و خطرناک‌ترین انواع ویروس‌های پرخطر است که مسئول بیش از 50 درصد از موارد سرطان دهانه رحم می‌باشد.
• HPV نوع 18: دومین نوع شایع ویروس پرخطر است که در بروز سرطان دهانه رحم و دیگر سرطان‌های مرتبط با HPV نقش دارد.
• HPV نوع 31، 33، 45، 52 و 58: این انواع نیز در ایجاد سرطان‌های دهانه رحم، واژن، مقعد و گلو موثر هستند.

تأثیرات HPV پرخطر:

• تغییرات پیش‌سرطانی: در سلول‌های دهانه رحم، آلت تناسلی، واژن، مقعد یا گلو که در صورت عدم درمان ممکن است به سرطان تبدیل شوند.
• سرطان دهانه رحم: از مهم‌ترین انواع سرطانی است که ارتباط مستقیم با HPV دارد.
• سرطان‌های دیگر: HPV پرخطر همچنین می‌تواند به سرطان‌های مقعد، آلت تناسلی و گلو (که به آن سرطان حلق و دهان نیز گفته می‌شود) منجر شود.

چگونه انواع HPV می‌توانند به سرطان تبدیل شوند؟

HPV پرخطر قادر است به DNA سلول‌های انسانی آسیب بزند. این آسیب می‌تواند باعث تغییراتی در سلول‌ها شود که در برخی موارد، این تغییرات به سرطان تبدیل می‌شوند. در اغلب موارد، سیستم ایمنی بدن به‌طور خودکار ویروس را از بین می‌برد، اما در برخی افراد، ویروس باقی می‌ماند و ممکن است باعث تغییرات سلولی شود که در نهایت به سرطان منجر می‌شود.

انتقال HPV

این ویروس عمدتاً از طریق تماس پوست به پوست و به‌ویژه از طریق تماس جنسی منتقل می‌شود. در این بخش، راه‌های مختلف انتقال HPV و عواملی که می‌توانند خطر انتقال آن را افزایش دهند، توضیح داده می‌شوند.

1. انتقال از طریق رابطه جنسی

• رابطه جنسی واژنی: HPV معمول‌ترین راه انتقال از طریق رابطه جنسی واژنی است. این ویروس از طریق تماس پوست یا مخاط آلوده در نواحی تناسلی منتقل می‌شود.
• رابطه جنسی مقعدی: انتقال HPV از طریق رابطه جنسی مقعدی نیز رایج است و می‌تواند خطر ابتلا به سرطان مقعد را افزایش دهد.
• رابطه جنسی دهانی: HPV می‌تواند از طریق رابطه جنسی دهانی نیز منتقل شود. انواع خاصی از HPV که باعث سرطان‌های دهان و گلو می‌شوند، می‌توانند از طریق تماس دهان با نواحی تناسلی یا مقعدی آلوده منتقل شوند.

2. انتقال از طریق تماس پوست به پوست

HPV می‌تواند از طریق تماس مستقیم پوست به پوست نیز منتقل شود، حتی بدون رابطه جنسی. این نوع انتقال معمولاً در تماس با نواحی پوست آسیب‌دیده یا مرطوب رخ می‌دهد. برخی انواع HPV می‌توانند از طریق تماس با زگیل‌های پوستی یا نواحی آلوده منتقل شوند.

3. انتقال از مادر به کودک

در موارد نادر، مادر می‌تواند HPV را به کودک خود منتقل کند. این انتقال معمولاً در هنگام زایمان رخ می‌دهد، به‌ویژه اگر مادر مبتلا به زگیل تناسلی باشد. انتقال HPV از مادر به کودک می‌تواند باعث ایجاد زگیل در ناحیه دهان یا دستگاه تنفسی کودک شود.

4. انتقال از طریق تماس با سطوح آلوده

اگرچه این روش کمتر شایع است، برخی تحقیقات نشان داده‌اند که HPV می‌تواند از طریق تماس با سطوح آلوده مانند حوله‌ها یا لباس‌ها نیز منتقل شود. این خطر بیشتر در صورت وجود بریدگی یا زخمی در پوست افزایش می‌یابد.

آیا افراد بدون علائم می‌توانند HPV را منتقل کنند؟

بله، حتی افرادی که علائمی مانند زگیل یا دیگر نشانه‌های HPV ندارند، می‌توانند ویروس را به دیگران منتقل کنند. بسیاری از افرادی که به HPV آلوده هستند، ممکن است هیچ علامتی از خود نشان ندهند و به‌طور ناخودآگاه ویروس را به شریک جنسی خود منتقل کنند. بنابراین، استفاده از کاندوم و سایر روش‌های پیشگیری از تماس مستقیم پوست به پوست می‌تواند خطر انتقال HPV را کاهش دهد، اما از آنجا که HPV می‌تواند از نواحی پوست غیرپوشیده منتقل شود، هیچ‌کدام از این روش‌ها 100% مؤثر نیستند.

خطرات و عواملی که احتمال انتقال HPV را افزایش می‌دهند

• تعداد شرکای جنسی: هرچه تعداد شرکای جنسی بیشتر باشد، احتمال ابتلا به HPV و انتقال آن نیز افزایش می‌یابد.
• عدم استفاده از کاندوم: کاندوم‌ها می‌توانند خطر انتقال HPV را کاهش دهند، اما به دلیل اینکه ویروس از نواحی پوست غیرپوشیده نیز منتقل می‌شود، کاندوم‌ها به‌طور کامل از انتقال HPV جلوگیری نمی‌کنند.
• سیستم ایمنی ضعیف: افرادی که سیستم ایمنی ضعیف دارند (مانند افرادی که از داروهای سرکوب‌کننده سیستم ایمنی استفاده می‌کنند یا مبتلا به بیماری‌هایی مانند HIV هستند) ممکن است بیشتر در معرض ابتلا به HPV و عوارض آن باشند.
• شروع فعالیت جنسی در سنین پایین: افرادی که در سنین پایین‌تر شروع به فعالیت جنسی می‌کنند، بیشتر در معرض ابتلا به HPV هستند.

علائم HPV

در واقع، بیشتر افرادی که به HPV آلوده می‌شوند، علائمی نشان نمی‌دهند و ویروس به‌طور خود به خود از بدن پاک می‌شود. با این حال، برخی از انواع HPV می‌توانند باعث ایجاد علائم خاصی شوند که در اینجا به آن‌ها پرداخته می‌شود.

1. زگیل تناسلی

زگیل‌های تناسلی یکی از علائم رایج HPV هستند و معمولاً توسط انواع کم‌خطر HPV مانند نوع 6 و 11 ایجاد می‌شوند. این زگیل‌ها به‌طور معمول در نواحی تناسلی، مقعد، و گاهی در دهان و گلو ظاهر می‌شوند. علائم زگیل تناسلی عبارتند از:

• برآمدگی‌های کوچک: زگیل‌ها ممکن است به‌صورت برآمدگی‌های کوچک، برجسته و نرم ظاهر شوند.
• رنگ پوست: زگیل‌ها ممکن است رنگ پوست معمولی یا تیره‌تری نسبت به نواحی اطراف داشته باشند.
• شکل‌های مختلف: زگیل‌ها ممکن است صاف، زبر، یا به شکل گل کلم باشند.
• خارش یا درد: در برخی موارد، زگیل‌ها می‌توانند باعث خارش، سوزش یا درد در ناحیه تناسلی شوند.

2. زگیل‌های پوستی

ویروس‌های HPV که باعث زگیل‌های پوستی می‌شوند معمولاً در دست‌ها، پاها یا دیگر نواحی بدن ظاهر می‌شوند. این نوع زگیل‌ها به‌طور معمول بی‌خطر هستند و معمولاً باعث هیچ‌گونه مشکل جدی نمی‌شوند. علائم شامل:

• برآمدگی‌های سخت و زبر: زگیل‌های پوستی معمولاً سفت و برآمده هستند.
• تغییر رنگ پوست: ممکن است رنگ زگیل‌ها نسبت به پوست اطراف تیره‌تر یا روشن‌تر باشد.
• درد یا حساسیت: در صورت تماس با سطوح سخت یا فشار زیاد، ممکن است درد یا حساسیت ایجاد شود.

3. تغییرات سلولی پیش‌سرطانی در دهانه رحم (در زنان)

انواع پرخطر HPV (مانند نوع 16 و 18) می‌توانند باعث تغییرات سلولی در دهانه رحم شوند که به‌طور معمول هیچ علامتی ایجاد نمی‌کنند. این تغییرات ممکن است به سرطان دهانه رحم منجر شوند اگر درمان نشوند. از این رو، انجام تست پاپ اسمیر به‌طور منظم برای شناسایی تغییرات سلولی در زنان ضروری است. علائمی که ممکن است در موارد پیشرفته‌تر سرطان دهانه رحم بروز کند شامل:

• خونریزی غیرطبیعی واژنی: خونریزی بین دو دوره قاعدگی یا پس از رابطه جنسی.
• درد در هنگام رابطه جنسی: درد یا ناراحتی در حین یا بعد از رابطه جنسی.
• ترشحات واژنی غیرطبیعی: ترشحات واژنی با بوی بد یا خون آلود.

4. سرطان‌های مرتبط با HPV

HPV به‌ویژه انواع پرخطر آن می‌تواند باعث سرطان‌های مختلفی شود، از جمله سرطان دهانه رحم، آلت تناسلی، مقعد، و گلو. در بسیاری از این موارد، علائم ممکن است در مراحل ابتدایی وجود نداشته باشد. علائم سرطان‌های مرتبط با HPV ممکن است شامل:

• درد و خونریزی: به‌ویژه خونریزی غیرطبیعی از دستگاه تناسلی، مقعد یا دهان.
• تورم یا توده: توده‌های غیرطبیعی در ناحیه تناسلی، مقعد یا گلو.
• درد در ناحیه تناسلی یا مقعد: درد در نواحی که درگیر سرطان شده‌اند.

5. زگیل‌های دهانی یا گلو

در صورتی که HPV از طریق رابطه جنسی دهانی منتقل شود، ممکن است زگیل‌هایی در دهان یا گلو ایجاد شود. این زگیل‌ها معمولاً به‌طور پنهانی وجود دارند و ممکن است باعث مشکلاتی مانند:

• درد در هنگام بلع: درد یا ناراحتی هنگام خوردن یا بلعیدن غذا.
• تغییر در صدا: تغییرات در صدا یا خش‌دار شدن صدا.
• زخم یا توده در دهان یا گلو: توده‌های غیرطبیعی در دهان یا گلو که به‌طور مداوم وجود دارند.

تشخیص HPV

تشخیص ویروس پاپیلومای انسانی (HPV) معمولاً به‌طور مستقیم از طریق آزمایش‌های خاص انجام نمی‌شود، زیرا بیشتر افراد آلوده به این ویروس هیچ‌گونه علائمی ندارند و سیستم ایمنی بدن آن را به‌طور خود به خود از بین می‌برد. با این حال، در مواردی که فرد علائمی مانند زگیل تناسلی یا مشکلات دیگر داشته باشد یا از نظر پزشکی نیاز به شناسایی وجود تغییرات سلولی در نواحی آسیب‌دیده باشد، روش‌های مختلفی برای تشخیص HPV وجود دارد.

1. آزمایش HPV (تست HPV)

این آزمایش‌ها برای شناسایی وجود HPV در بدن و تعیین نوع آن استفاده می‌شوند. این آزمایش‌ها معمولاً برای زنان انجام می‌شود و بیشتر در مواردی که تغییرات سلولی در دهانه رحم مشاهده شده است، کاربرد دارند. دو نوع اصلی تست HPV عبارتند از:

1.1 آزمایش HPV برای زنان (تست HPV پاپ اسمیر)

• تست پاپ اسمیر یا Pap smear یکی از روش‌های رایج برای تشخیص تغییرات سلولی در دهانه رحم است. این آزمایش به‌ویژه برای شناسایی تغییرات پیش‌سرطانی و سرطان‌های دهانه رحم انجام می‌شود.
• در حین انجام تست پاپ اسمیر، پزشک یک نمونه از سلول‌های دهانه رحم را جمع‌آوری کرده و آن را برای بررسی به آزمایشگاه ارسال می‌کند. این آزمایش معمولاً به‌طور روتین از زنان در سنین 21 تا 65 سال انجام می‌شود.
• اگر در این آزمایش تغییرات غیرعادی در سلول‌ها مشاهده شود، پزشک ممکن است آزمایش HPV انجام دهد تا تعیین کند آیا این تغییرات ناشی از ویروس‌های پرخطر HPV هستند یا خیر.

1.2 آزمایش HPV مستقیم (HPV DNA test)

• این آزمایش معمولاً برای شناسایی نوع خاص HPV (به‌ویژه انواع پرخطر مانند HPV 16 و 18) انجام می‌شود. این آزمایش می‌تواند در مواردی که تغییرات پیش‌سرطانی در نتیجه HPV وجود دارد، به‌عنوان تکمیل کننده‌ی تست پاپ اسمیر استفاده شود.
• آزمایش HPV DNA می‌تواند کمک کند تا تشخیص داده شود که آیا فرد به انواع پرخطر HPV آلوده است که احتمال بروز سرطان را افزایش می‌دهند.
• این آزمایش از همان نمونه‌ای که در تست پاپ اسمیر جمع‌آوری شده است، انجام می‌شود.

2. تشخیص زگیل تناسلی

اگر فرد دچار زگیل تناسلی شود، تشخیص آن معمولاً بر اساس ظاهر فیزیکی انجام می‌شود. پزشک ممکن است زگیل‌ها را بررسی کند تا نوع و ویژگی‌های آن‌ها را شناسایی کند. برخی از انواع HPV که باعث زگیل تناسلی می‌شوند، به‌طور معمول خطرناک نیستند، اما در صورت داشتن علائم یا نگرانی‌ها، پزشک ممکن است آزمایش‌های اضافی انجام دهد.

روش‌های تشخیص زگیل تناسلی عبارتند از:

• معاینه فیزیکی: پزشک به‌طور فیزیکی نواحی تناسلی، مقعد یا دهان را برای شناسایی زگیل‌ها بررسی می‌کند.
• پاپ اسمیر برای زنان: اگر پزشک شک کند که زگیل‌ها ممکن است ناشی از تغییرات پیش‌سرطانی باشند، پاپ اسمیر برای شناسایی سلول‌های غیرطبیعی انجام می‌شود.

3. آزمایش HPV در مردان

در حال حاضر، آزمایش HPV در مردان به‌طور روتین انجام نمی‌شود، زیرا در بیشتر موارد، HPV به‌طور خود به خود از بدن پاک می‌شود. با این حال، اگر مردی دچار زگیل تناسلی یا سایر علائم مرتبط با HPV شود، پزشک ممکن است معاینه فیزیکی انجام دهد و در برخی موارد، از آزمایش‌هایی مانند HPV DNA test برای بررسی انواع پرخطر استفاده کند.

4. آزمایش‌های دیگر برای سرطان‌های مرتبط با HPV

در صورت وجود علائم غیرطبیعی که نشان‌دهنده سرطان‌های مرتبط با HPV (مانند سرطان دهانه رحم، مقعد، گلو یا آلت تناسلی) باشند، پزشک ممکن است آزمایش‌های زیر را توصیه کند:

• کولپوسکوپی: یک روش برای بررسی دقیق‌تر دهانه رحم، واژن و ناحیه تناسلی است تا تغییرات سلولی و نشانه‌های سرطان شناسایی شوند.
• بیوپسی: در صورتی که تست‌های اولیه نشان‌دهنده تغییرات پیش‌سرطانی باشند، ممکن است پزشک برای بررسی بیشتر، نمونه‌برداری از ناحیه مورد نظر انجام دهد.

درمان HPV

ویروس پاپیلومای انسانی (HPV) به‌طور کلی درمانی ندارد، زیرا بیشتر عفونت‌های HPV در بدن خود به‌طور خود به خود از بین می‌روند. سیستم ایمنی بدن معمولاً می‌تواند ویروس را از بین ببرد، و بسیاری از افراد مبتلا به HPV هیچ‌گونه علائم یا مشکلات جدی ایجاد نمی‌کنند. با این حال، در صورتی که HPV باعث ایجاد مشکلات جدی مانند زگیل تناسلی، تغییرات سلولی پیش‌سرطانی، یا سرطان شود، درمان‌هایی وجود دارند که به مدیریت این شرایط کمک می‌کنند.

درمان HPV به نوع علائم، میزان پیشرفت ویروس و اینکه آیا فرد به انواع پرخطر HPV آلوده است یا خیر بستگی دارد. در اینجا روش‌های مختلف درمان برای HPV آورده شده است:

1. درمان زگیل تناسلی

زگیل‌های تناسلی که توسط انواع کم‌خطر HPV (مانند HPV 6 و 11) ایجاد می‌شوند، ممکن است به‌طور خود به خود ناپدید شوند، اما در برخی موارد درمان نیاز است. روش‌های درمانی برای زگیل تناسلی عبارتند از:

1.1 درمان‌های خانگی

• داروهای موضعی: برخی داروها به‌طور موضعی بر روی زگیل‌ها زده می‌شوند تا آن‌ها را از بین ببرند. این داروها معمولاً توسط پزشک تجویز می‌شوند و ممکن است شامل پودوفیلین یا ایموکیمود باشند.

1.2 درمان‌های پزشکی

• فریز کردن (کریوتراپی): در این روش، پزشک از گاز نیتروژن مایع برای فریز کردن زگیل‌ها استفاده می‌کند. این روش معمولاً برای زگیل‌های بزرگ‌تر یا مقاوم به درمان‌های دیگر استفاده می‌شود.
• لیزر درمانی: در این روش، از لیزر برای سوزاندن زگیل‌های تناسلی استفاده می‌شود. لیزر درمانی برای زگیل‌هایی که به درمان‌های دیگر پاسخ نمی‌دهند مؤثر است.
• برداشتن جراحی: در مواردی که زگیل‌ها بزرگ و مقاوم به درمان هستند، ممکن است پزشک تصمیم بگیرد زگیل‌ها را با جراحی بردارد.

2. درمان تغییرات سلولی پیش‌سرطانی (در زنان)

اگر HPV باعث ایجاد تغییرات سلولی پیش‌سرطانی در دهانه رحم شود، درمان‌های مختلفی وجود دارند که به کاهش خطر تبدیل این تغییرات به سرطان کمک می‌کنند. این درمان‌ها شامل:

2.1 کولپوسکوپی

• کولپوسکوپی یک روش تشخیصی است که در آن پزشک دهانه رحم را با استفاده از یک دستگاه مخصوص به نام کولپوسکوپ به‌طور دقیق بررسی می‌کند تا تغییرات سلولی غیرطبیعی را شناسایی کند.
• اگر در کولپوسکوپی تغییرات پیش‌سرطانی شناسایی شوند، ممکن است پزشک نمونه‌برداری (بیوپسی) انجام دهد.

2.2 درمان تغییرات سلولی پیش‌سرطانی

• الکتروکوتر (LEEP): در این روش، از جریان الکتریکی برای برداشتن نواحی آسیب‌دیده در دهانه رحم استفاده می‌شود.
• کانیزاسیون (Cauterization): در این روش، بخشی از بافت دهانه رحم که تغییرات سلولی دارد، به‌طور جراحی برداشته می‌شود.
• لیزر درمانی: لیزر درمانی نیز ممکن است برای حذف بافت‌های پیش‌سرطانی استفاده شود.

3. درمان سرطان‌های مرتبط با HPV

در صورتی که HPV باعث سرطان‌های مرتبط با آن مانند سرطان دهانه رحم، مقعد، گلو یا آلت تناسلی شود، درمان‌ها به نوع سرطان و مرحله آن بستگی دارند. درمان‌های رایج شامل:

• جراحی برداشتن تومور: در مراحل ابتدایی سرطان، جراحی ممکن است برای برداشتن تومور انجام شود.
• پرتودرمانی: (رادیوتراپی) برای درمان سرطان‌ها به‌ویژه در مواردی که جراحی امکان‌پذیر نیست، استفاده می‌شود.
• شیمی درمانی: برای درمان سرطان‌های پیشرفته‌تری که به سایر قسمت‌های بدن گسترش یافته‌اند، استفاده می‌شود.
• ایمونوتراپی: در برخی موارد سرطان‌های مرتبط با HPV برای تقویت سیستم ایمنی بدن در مقابله با سرطان مورد استفاده قرار می‌گیرد.

واکسن HPV

واکسن HPV (واکسیناسیون علیه ویروس پاپیلومای انسانی) یکی از مهم‌ترین پیشرفت‌های پزشکی در زمینه پیشگیری از ابتلا به انواع پرخطر ویروس پاپیلومای انسانی است. این واکسن می‌تواند از ابتلا به ویروس‌هایی که باعث زگیل تناسلی، تغییرات پیش‌سرطانی، و انواع مختلف سرطان (به‌ویژه سرطان دهانه رحم) می‌شوند، جلوگیری کند.

1. هدف واکسن HPV

هدف اصلی واکسن HPV پیشگیری از ابتلا به انواع پرخطر این ویروس است که می‌توانند باعث بروز سرطان‌های مختلفی مانند:

• سرطان دهانه رحم
• سرطان مقعد
• سرطان آلت تناسلی
• سرطان گلو (سرطان حنجره و حلق)
• زگیل‌های تناسلی

این واکسن می‌تواند در پیشگیری از این سرطان‌ها و مشکلات جدی مرتبط با HPV مؤثر باشد.

2. انواع واکسن HPV

در حال حاضر دو نوع واکسن اصلی برای HPV در دسترس هستند:

• Gardasil: این واکسن برای پیشگیری از چهار نوع HPV (HPV 6 و 11 که باعث زگیل تناسلی می‌شوند و HPV 16 و 18 که باعث سرطان دهانه رحم و دیگر سرطان‌ها می‌شوند) طراحی شده است.
• Cervarix: این واکسن فقط برای پیشگیری از انواع پرخطر HPV (16 و 18) مؤثر است و بیشتر برای پیشگیری از سرطان دهانه رحم استفاده می‌شود.

این واکسن‌ها معمولاً به‌صورت تزریق‌های چندگانه و در دوره‌های مشخص به فرد تزریق می‌شوند.

3. مکانیزم اثر واکسن

واکسیناسیون HPV به‌طور عمده به‌دنبال تحریک سیستم ایمنی بدن است تا آنتی‌بادی‌هایی علیه انواع خاصی از HPV تولید کند. این آنتی‌بادی‌ها پس از واکسیناسیون در بدن باقی می‌مانند و در صورت مواجهه با ویروس واقعی، از آلوده شدن بدن جلوگیری می‌کنند.

4. سن مناسب برای واکسیناسیون

برای کسب بهترین نتایج، واکسن HPV باید قبل از شروع فعالیت جنسی تزریق شود، زیرا واکسن نمی‌تواند از عفونت با ویروس‌هایی که قبلاً در بدن وجود دارند، جلوگیری کند. سنین توصیه‌شده برای واکسیناسیون به شرح زیر است:

• برای دختران و پسران 11 تا 12 سال: این سنین بهترین زمان برای واکسیناسیون است زیرا سیستم ایمنی بدن در این سن به بهترین شکل واکنش نشان می‌دهد.
• برای نوجوانان 13 تا 26 سال: اگر واکسن در سنین پایین‌تر تزریق نشده باشد، این گروه می‌توانند واکسن را دریافت کنند.
• برای بزرگسالان 27 تا 45 سال: واکسن HPV ممکن است در این گروه سنی نیز توصیه شود، اما اثربخشی آن در سنین بالاتر ممکن است کمتر باشد.

5. روش تزریق واکسن

واکسیناسیون HPV معمولاً به‌صورت سه دوز تزریق می‌شود:

• دوز اول: در زمان شروع واکسیناسیون.
• دوز دوم: یک یا دو ماه پس از دوز اول.
• دوز سوم: شش ماه پس از دوز اول.

در برخی موارد، اگر فرد بین 9 تا 14 سال سن داشته باشد، ممکن است تنها دو دوز از واکسن برای ایجاد ایمنی کافی کافی باشد.

6. اثربخشی واکسن HPV

واکسین HPV بسیار مؤثر است و بیش از 90% از ابتلا به انواع HPV که باعث زگیل تناسلی و سرطان می‌شوند، جلوگیری می‌کند. همچنین، این واکسن در جلوگیری از تغییرات پیش‌سرطانی در دهانه رحم و سایر نواحی بدن نیز بسیار مؤثر است.

7. عوارض جانبی واکسن HPV

واکسین HPV معمولاً بی‌خطر است و عوارض جانبی آن نادر و خفیف است. برخی از عوارض جانبی معمول عبارتند از:

• درد در محل تزریق: درد و حساسیت در ناحیه‌ای که واکسن تزریق شده است.
• تب خفیف: ممکن است فرد دچار تب ملایم شود.
• احساس خستگی یا سردرد.
• حساسیت یا سرگیجه.

عوارض جدی واکسن HPV بسیار نادر هستند، اما مانند هر واکسن دیگری ممکن است در برخی افراد واکنش‌های آلرژیک شدید رخ دهد. در صورت بروز هرگونه واکنش غیرعادی بعد از دریافت واکسن، باید بلافاصله با پزشک تماس گرفته شود.

چرا واکسن HPV مهم است؟

• پیشگیری از سرطان: یکی از مهم‌ترین دلایل برای واکسیناسیون HPV، پیشگیری از انواع سرطان مرتبط با این ویروس است که می‌تواند خطرات جدی برای زندگی فرد ایجاد کند.
• کاهش ابتلا به زگیل تناسلی: این واکسن از بروز زگیل‌های تناسلی که می‌توانند آزاردهنده و ناخوشایند باشند، پیشگیری می‌کند.
• پیشگیری از انتقال HPV: واکسن می‌تواند به کاهش انتشار HPV در جمعیت کمک کند و به کاهش شیوع این ویروس در جامعه منجر شود.

پیشگیری از HPV

برای کاهش خطر ابتلا به HPV، توصیه‌هایی وجود دارد:

1. واکسیناسیون: تزریق واکسن HPV می‌تواند از ابتلا به انواع پرخطر ویروس جلوگیری کند.
2. استفاده از کاندوم: استفاده صحیح از کاندوم در طول رابطه جنسی می‌تواند خطر انتقال HPV را کاهش دهد، هرچند این ویروس می‌تواند از طریق نواحی پوست غیرپوشیده نیز منتقل شود.
3. محدود کردن تعداد شرکای جنسی: کاهش تعداد شرکای جنسی می‌تواند خطر ابتلا به HPV را کاهش دهد.
4. غربالگری منظم: انجام منظم تست‌های پاپ اسمیر برای زنان می‌تواند به شناسایی تغییرات پیش‌سرطانی و سرطان‌های دهانه رحم کمک کند.

جمع بندی

HPV یکی از ویروس‌های شایع است که می‌تواند به مشکلات جدی از جمله سرطان منجر شود، اما با استفاده از واکسن و غربالگری‌های منظم، می‌توان خطر ابتلا به آن را کاهش داد. آگاهی از این ویروس و اقدام به پیشگیری از آن می‌تواند در حفظ سلامت عمومی افراد کمک کند.